Waar staat je crypto eigenlijk? Exchange, app-wallet of hardware wallet

1. Sleutels, geen coins

Je coins zitten niet in je wallet. Het zijn regels op een blockchain: een openbaar register dat duizenden computers samen bijhouden. Wat een wallet bewaart, is een sleutel: het geheim waarmee je die coins kunt verplaatsen. Wie de sleutel heeft, heeft de controle. Daar komt het gezegde "not your keys, not your coins" vandaan. De vraag is dus nooit welke app je het leukst vindt, maar wie de sleutel heeft.

2. Op een exchange

Je crypto laten staan op de exchange waar je hem kocht, is het makkelijkst. Wachtwoord vergeten? Er is een resetknop. Verkopen? Twee klikken. Het addertje: de exchange heeft de sleutel, niet jij. Het saldo in de app is de belofte van de exchange om je crypto terug te geven.

Meestal wordt die belofte nagekomen. Maar exchanges kunnen gehackt worden, accounts bevriezen, en sommige zijn failliet gegaan. Mt. Gox blokkeerde de opnames in februari 2014 en vroeg diezelfde maand bescherming tegen schuldeisers aan; FTX volgde in november 2022.

3. In een app-wallet

Een wallet-app op je telefoon of in je browser, vaak een hot wallet genoemd omdat hij met het internet verbonden is, geeft je de sleutel zelf in handen. Geen exchange kan je account bevriezen. Je toestel is wel online, en dat verandert de risico's: namaakversies van echte wallet-apps, websites die je iets laten "goedkeuren" waarmee ze je wallet kunnen leeghalen, en malware op een computer. Een hot wallet is handig voor kleine bedragen en voor crypto-apps. Met zo'n wallet ben jij je eigen beveiligingsteam.

4. Op een hardware wallet

Een hardware wallet is een klein toestel, vaak zo groot als een USB-stick, ook wel cold storage genoemd. De sleutel wordt in het toestel aangemaakt en verlaat het nooit, ook niet als je computer besmet is. Elke transactie moet je bevestigen op het schermpje van het toestel zelf, met je eigen handen. Daardoor is het van de drie het moeilijkst om op afstand binnen te dringen. Toveren kan het niet: bevestig je een foute transactie, dan ondertekent het toestel die gewoon. Lees wat er op het scherm staat, koop alleen in de officiële shop van de maker en nooit tweedehands, en komt een toestel aan met herstelwoorden die al op een kaartje staan, gebruik het dan niet. Bij een echt toestel maak je ze zelf aan.

5. Je seed phrase

Als je een eigen wallet instelt, in een app of op een hardware wallet, krijg je meestal 12 of 24 woorden: de seed phrase. Die woorden zijn je wallet. Kwijt je toestel, dan halen de woorden alles terug. Iemand anders die de woorden heeft, kan alles meenemen, van overal ter wereld. Schrijf ze op papier of sla ze in metaal. Geen foto's, geen cloud, geen mails naar jezelf. Bewaar de back-up veilig tegen brand en water, en typ de woorden nooit in op een website. Een echt wallet-bedrijf vraagt er nooit naar.

6. Geen resetknop

Wie zijn eigen sleutels beheert, is zijn eigen bank, en die bank heeft geen klantendienst. Seed phrase kwijt? Dan is je crypto weg. Naar het verkeerde adres gestuurd? Ook weg: niemand kan een blockchaintransactie terugdraaien.

Nog iets wat mensen vergeten: zou je familie weten dat je crypto hebt als jou iets overkomt? Zorg dat iemand die je vertrouwt weet dat hij er is en waar de instructies liggen, zonder de woorden nu al af te geven.

7. Combineren

Er is geen pasklaar antwoord. Het hangt af van hoeveel er op het spel staat, hoe vaak je koopt of verkoopt en hoe graag je alles zelf doet. Een veelvoorkomende opzet: een klein bedrag op een exchange met vergunning om te kopen en te verkopen, en wat mensen jaren willen houden in een wallet waarvan ze zelf de sleutel hebben. Dat beschrijft wat veel mensen doen zodra ze de afwegingen kennen; het is geen aanbeveling.

8. Crypto naar je eigen wallet sturen

Drie gewoontes besparen je veel ellende. Stuur eerst een klein testbedrag, kijk of het aankomt en stuur dan de rest. Controleer het hele adres, niet alleen de eerste en laatste tekens: oplichters maken precies daarom adressen die erop lijken. En kies aan beide kanten hetzelfde netwerk, want de juiste coin op het verkeerde netwerk kan verdwijnen. Hou ook alles bij. In de meeste landen is crypto verplaatsen tussen je eigen wallets geen verkoop, maar de belastingdienst kan wel vragen waar hij vandaan komt.